ESKİŞEHİR / TEKHA
Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk dünyasının kültürel mirasına ışık tutan önemli bir konferansa ev sahipliği yaptı. “Başkurt Çocuk Folklorunda Kültürel Bellek Aktarıcısı Olarak Bilmeceler” başlıklı sunumda, bilmecelerin sözlü gelenekteki rolü ve kuşaklar arası aktarım gücü kapsamlı şekilde ele alındı.
BAP PROJESİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Etkinlik, Anadolu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından desteklenen SBA-2024-2393 numaralı proje kapsamında düzenlendi. Proje, Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Zülfikar Bayraktar yürütücülüğünde hayata geçirildi. Araştırma ekibinde Hazal Aslan, Dr. Öğr. Üyesi Murat Sami Türker ve Lialia Safina yer aldı.
BİLMECELER KÜLTÜREL BELLEĞİN TAŞIYICISI
Konferansta konuşan Prof. Dr. Zülfikar Bayraktar, bilmecelerin Türk dünyası açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. Bayraktar, bilmecelerin yalnızca çocukların eğitsel ve bilişsel gelişimine katkı sunmakla kalmadığını, aynı zamanda kültürel değerleri, geleneksel bilgiyi ve kolektif hafızayı kuşaktan kuşağa aktaran güçlü bir anlatı türü olduğunu ifade etti.
SÖZLÜ GELENEKTEN DİJİTAL ORTAMA UZANAN YOLCULUK
Bilmecelerin sözlü kültürden yazılı ve dijital ortamlara taşınarak varlığını sürdürdüğünü belirten Bayraktar, bu durumun bilmecelerin değişen kültürel ortamlara uyum sağlayabilen dinamik yapısını ortaya koyduğunu söyledi. Başkurt bilmecelerinin derlenmesi, sınıflandırılması ve işlev merkezli analizlerinin artırılmasının, Türk dünyası kültürel mirasının daha bütüncül anlaşılmasına katkı sağlayacağına dikkat çekti.
TÜRK DÜNYASINDA ORTAK KÜLTÜREL KOD
Proje araştırmacısı ve doktora öğrencisi Hazal Aslan ise konuşmasında, Türk boyları arasında bilmece geleneğinin ortak bir kültürel kod oluşturduğunu belirtti. Aslan, benzer mecaz kalıpları, yapı özellikleri ve işlev alanlarının Türk dünyasında güçlü bir kültürel sürekliliğe işaret ettiğini ifade etti. Bu ortaklıkların, karşılaştırmalı folklor araştırmaları için önemli bir zemin sunduğunu dile getirdi.
KÜLTÜREL MİRASIN GELECEĞE AKTARIMINDA ÖNEMLİ ROL
Konferansta, bilmecelerin toplumsal hafızayı taşıyan, kültürel kimliği besleyen ve ortak geçmişi geleceğe aktaran önemli bir miras unsuru olduğu vurgulandı. Etkinlik, Türk dünyası folklor çalışmalarında bilmecelerin daha kapsamlı ele alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
